Odbiór gnojowicy i obornika do biogazowni

Nawozy naturalne to dziś jeden z podstawowych surowców polskich biogazowni rolniczych. Według danych KOWR za 2025 rok instalacje zużyły łącznie 7,7 mln ton surowców, z czego około 91% stanowiły materiały odpadowe i uboczne. Sama gnojowica odpowiadała za 16,59% wsadu — więcej miał tylko wywar pogorzelniany (20,38%).

Gnojowica ma niską wydajność z tony, ale stabilizuje proces fermentacji, rozrzedza wsad i jest dostępna przez cały rok. Obornik i pomiot dają z tony kilkukrotnie więcej biogazu. Inwestorzy, z którymi pracujemy, wymagają, aby w miksie substratów każdej lokalizacji znalazły się odchody stałe — minimum 5 tys. ton rocznie dla biogazowni i 10 tys. ton dla biometanowni.

Podstawą jest pisemna umowa zbytu nawozów naturalnych. Powinna zawierać dane przekazującego i przyjmującego, rodzaj i ilość nawozu, termin przekazania oraz cel wykorzystania. Obie strony przechowują ją przez 3 lata — to dokument, o który może zapytać kontrola w gospodarstwie.

Po stronie biogazowni leży obowiązek posiadania urządzeń do przechowywania przyjętego nawozu. Dla gospodarstwa oznacza to praktyczną korzyść: część problemu z pojemnością zbiorników i płyt obornikowych przechodzi na odbiorcę.

Nie ma jednego cennika. O warunkach decydują odległość, ilość, regularność dostaw i zawartość suchej masy. Przy gnojowicy kluczowy jest transport — woda stanowi ponad 90% masy, więc wożenie jej beczkowozem na duże odległości przestaje się spinać. Najlepiej sprawdzają się lokalizacje w bezpośrednim sąsiedztwie fermy.

Często spotykanym modelem jest rozliczenie w pofermencie: gospodarstwo oddaje nawóz naturalny, a odbiera poferment, w którym azot jest łatwiej przyswajalny dla roślin, a uciążliwość zapachowa mniejsza niż przy surowej gnojowicy. Przy oborniku i pomiocie, które mają wyższą wartość energetyczną, częściej pojawia się płatność za tonę.

Jedna instalacja potrzebuje co najmniej kilkudziesięciu tysięcy ton substratu rocznie, od minimum czterech dostawców i w co najmniej trzech rodzajach. Żadne pojedyncze gospodarstwo tego nie zapewni — dlatego składamy miks z wielu źródeł w promieniu do około 70 km. Dwa, trzy tysiące ton obornika rocznie bywa brakującym elementem, który domyka bilans lokalizacji.